VJN 2003-Reactie op het collegeprogramma 2003-2006

MdV, beste collega's raadsleden,

In de bijeenkomsten rondom de collegevorming, de totstandkoming van het raadsprogramma en de begrotingsbehandeling van 2003, heeft D66 zich nadrukkelijk uitgesproken over de manier van besturen en beleidsvorming zoals wij die voor de gemeente Zwijndrecht voor ogen hebben.
Met het niet ondertekenen van het raadsprogramma en het afkeuren van de begroting menen wij een duidelijk signaal afgegeven te hebben aan het college.
In de VJN en het collegeprogramma komt het college tot een aantal conclusies, zeker t.a.v. de financiële situatie, welke ons niet verbazen.
Het college vraagt om een reactie t.a.v. de voorgestelde beleidsvoornemens. U kunt van ons verwachten dat wij wederom kritisch deze voorstellen zullen beoordelen en de raad een aantal van onze overwegingen en voorstellen zullen voorleggen.Dit in aansluiting op het onderscheid naar twee taakniveaus binnen het duale bestel, te weten de kaderstellende en de controlerende functie van de raad en de uitvoerende functie van het college.De raad geeft aan welke maatschappelijke effecten de raad wil bereiken met de benoemde programma's. Vervolgens komt de vraag aan de orde wat er nu precies gedaan moet worden om deze effecten te bereiken.
D66 hanteert bij de beoordeling van de voorstellen een aantal toetsingscriteria, zoals:
-Heeft het aansluiting bij het van buiten naar binnen denken?
-Hoe past ons verkiezingsprogramma binnen deze voorstellen?
-Is het communiceerbaar met de omgeving van de gemeente; herkent de burger deze voorstellen?
-Getuigen de voorstellen van realiteitszin?( Mede gezien de economische situatie en het risicoprofiel)
-Wat is noodzakelijk?
-Zijn de beoogde doelstellingen voldoende omschreven en hebben zij voldoende elementen in zich om te kunnen controleren?
Dit alles binnen de financiële kaders zoals eerder meegegeven aan het college.

Diverse collegevoorstellen worden ook door D66 bepleit. Communicatie en informatie zijn een goed streven. Veiligheid wordt zeer behoorlijk in de verf gezet. Het project omtrent het NS-station verdient zelfs een pluim vanwege de voortvarendheid. Ook het Rampenbestrijdingsplan Kijfhoek is er snel gekomen. De visie op het stadshart wordt door ons gesteund. Het opknappen van probleemplekken zoals het Develpark heeft onze steun. De uitgangspunten voor het sociale beleid deugen. Het college bekeert zich tot wijkbeheer en een grotere betrokkenheid van inwoners. Ook de snelle instelling van een Dorpsraad Heerjansdam verdient een compliment. De keuze om het accent van beheer te richten op Kwaliteit van de buitenruimte, het Verbeteren van de gemeentelijke dienstverlening aan inwoners en bedrijven, veiligheid boven alles en het accent op de regierol, lijken zo overgenomen uit eerdere Algemene Beschouwingen van D66.
Onze jarenlange opmerking:'U hoeft het niet met ons eens te zijn, maar……..
Het sterkt ons om ons ook nu uit te spreken waar wij van mening zijn waar het college doorschiet, verkeerde afwegingen maakt of onderwerpen laat liggen.
Door het totaal invullen van de beschikbare € 3 miljoen, het ontbreken van een toetsing van bestaand beleid of dit voortgezet moet worden of afgebouwd, vinden wij dat het college geen enkele ruimte biedt voor de wensen van de raad, voortkomend uit dit raadsdebat.
Het zou het college sieren als de raad nog enige ruimte wordt gelaten met betrekking tot de wensen die bij de raad leven. Het college vult in, er wordt niet getracht de vrije ruimte te vergroten door oud beleid af te bouwen, om tegemoet te komen aan de wensen van de raad die bij optimale uitwerking €10 miljoen zou bedragen(blz 6).Er wordt ingevuld, niet bestuurd.
Het college constateert dat er financieel mindere tijden aankomen. Niet wordt besloten om een bezuinigingsronde of een efficiencyslag aan te kondigen. Het lijkt erop dat men het maken van keuzes voor zich uit schuift, terwijl men nu eigenlijk aan de slag moet. Dit gedrag werkt in de hand dat straks het verhogen van tarieven de enige oplossing is. En hoe staat het met de efficiencywinst als gevolg van de schaalvergroting door het samengaan van Heerjansdam en Zwijndrecht. Waar zijn de voordelen van deze schaalvergroting? Dit wordt nergens zichtbaar gemaakt, in tegenstelling tot de extra risico's.

Waar wijkt D66 af, van de voorstellen zoals nu gepresenteerd?

Allereerst roept D66 op tot een bezinningsronde. Een bezinningsronde om met elkaar de bakens te verzetten. Om bestaand beleid te toetsen, afgezet tegen niet gehonoreerde wensen van de raad zoals opgenomen in het overzicht. Om met elkaar invulling te geven aan een programmabegroting, waarin concrete kwantitatieve doelstellingen benoemd kunnen worden. Dat concreet wordt aangegeven welke maatschappelijke effecten we willen bereiken en wanneer deze gewenste effecten moeten worden behaald.
Op onderdelen worden door het college voorstellen gedaan, maar veelal gaan die meer over kwalitatieve doelstellingen dan over kwantitatieve meetbare, controleerbare effecten.
Ook zien wij dat voorgenomen investeringen doodleuk niet zijn gerealiseerd (blz 8) en dat evaluatie van bestaand beleid meer dan eens doorgeschoven wordt (blz 11), met alle onduidelijkheden en financiële consequenties van dien. Hoezo regie?
Om goed invulling te kunnen geven aan onze kaderstellende en controlerende taak, vinden wij
15 minuten per fractie onvoldoende om (al is het in hoofdlijnen) iets zinnig te zeggen over de besluiten die ons worden voorgelegd, in een nieuwe raad, in een gemeente met ruim 45.000 inwoners en een miljoenenbegroting.

Voor D66 is het van groot belang het risicoprofiel van de gemeente Zwijndrecht te verlagen.
Alleen al de stadscentrumplannen zijn goed voor een negatief saldo van €44 miljoen (incl. een opbrengst van €10 miljoen van Walburg). Zoals eerder gezegd onderschrijven wij nog steeds de visie op de ontwikkeling binnen dit gebied. Maar de idealen en de termijnen die het college voor ogen heeft in deze werkt verlammend op andere keuzemogelijkheden. Het kiezen voor deze speerpunten brengt met zich mee dat aan andere ontwikkelingen voortaan een lagere of helemaal geen prioriteit meer aan wordt gegeven.(blz 3).
Of blz 6: Door het historische besluit is al een behoorlijk deel van onze financiële speelruimte gelabeld, met veelal gevolgen voor de lange termijn en voor extra nieuw beleid zal nauwelijks financiële ruimte aanwezig zijn, dit zal ten koste gaan van bestaand beleid, of van nieuw beleid in de huidige meerjarenbegroting, of het verhogen van de efficiency en inde laatste instantie lastenverzwaring.
Anderzijds de volgende opmerking van het college:'Wij beschouwen het als een grote opgave voortdurend te analyseren of we de goede dingen doen en of we ze goed doen'(Waar heb ik dat eerder gehoord?) en de herhaalde opmerking dat er nog veel bijsturing mogelijk is door verdere besluitvorming door de raad.
Juist vanuit deze overwegingen roept D66 wederom op om te heroverwegen, het risicoprofiel te verlagen, door te temporiseren, een jaargerichte planning te maken waarin per jaar de maximale risico's bepaald worden, zonder afbreuk te doen op de lange termijn visie. Door risico's over verloop van tijd te spreiden en niet naast de start met het LOC ook direct uitvoering te geven aan de andere projecten.
Door de verlammende werking van eerder genoemde projecten en het onvoldoende zoeken naar vrije ruimte blijft naar de mening van D66 onvoldoende gelegenheid om te investeren in voor ons belangrijke punten.
Wij zijn van mening dat een besluit over de bestemming jaarrekening 2002 en de eventuele verhoging van het weerstandsvermogen nu niet gewenst is.

D66 wenst met u te spreken over de volgende onderwerpen.

Ten aanzien van bestuur en veiligheid pleit D66 voor sociale samenhang, een veilige omgeving en duidelijke regelgeving met verantwoorde en consequente handhaving, verantwoordelijkheid nemen en verantwoording afleggen bepalen mede het gezicht van de gemeente.
Belangrijk vindt D66 dat wij als raad op de hoogte zijn en blijven van wat we op lokaal niveau kunnen doen om de kans op rampen te verminderen en veiligheid in de ruimste zin van het woord en welke maatregelen er nodig zijn. D66 blijft een permanente commissie met betrekking tot veiligheidsincidenten op Kijfhoek bepleiten.Ook vinden wij dat er beleid zou moeten worden ontwikkeld om risicovolle bedrijven zich elders te vestigen. Dit zou aansluiten op het landelijk beleid t.a.v. LPG-stations. Evenals het bezien of bunkerschip Theuns toch geen andere locatie kan worden aangeboden. En met betrekking tot een bedrijf als Chemproha zou dit ook niet onverstandig zijn.

Bij het opstellen en uitvoeren van plannen moet volgens D66 betrokkenheid van iedere belanghebbende merkbaar zijn.
Bij het opstellen van beleid t.a.v. jongerenparticipatie is D66 van mening dat naast het instellen van een jongerenraad (eerder ingediende motie) jongeren een samenhangend aanbod in activiteiten gedaan moet worden, gedifferentieerd naar verschillende groepen gebruikers. Deze activiteiten moet bijdragen aan het gevoel van eigenwaarde en voorkomen dat ze rondhangen op ongewenste plekken en delicten gaan plegen.Voor de ontwikkeling van dit aanbod is het goed om een analyse van vraag en aanbod te doen. Wij stellen voor deze analyse te maken om ervoor te zorgen dat naast participatie, ook de signalerings- en doorverwijsfunctie goed tot zijn recht komt. De jeugd moet nieuwe en verbeterde wijkontmoetingsplaatsen krijgen naar het model Heerjansdam.

Ten aanzien van de kwaliteit van de buitenruimte vindt D66 dat er in 2003 nog een gemeentelijke monumentenverordening opgesteld dient te worden. Tevens zou een beeldkwaliteitplan opgesteld dienen te worden die de architectuur van de nieuwbouw van het stadshart moet bepalen en bewaken.Wij vragen u dit te onderschrijven.

Groen in en om de stad is van groot belang voor van de leefomgeving door bewoners. Groen heeft bovendien een positieve invloed op de gezondheid en economie. Als de kwaliteit wordt vastgelegd en opgenomen in reguliere beheer- en onderhoudsprogramma's kan structurele veiligheidswinst behaald worden. Ook door betere signalering en communicatie kan de kwaliteit van het beheer en daarmee de veiligheid toenemen.
D66 stelt voor om tevredenheidsonderzoeken te gebruiken als input voor het wijkgericht werken van de gemeente.
D66 is van mening dat onvoldoende aandacht is voor groen in de ontwikkeling van alle stedenbouwkundige plannen.
Maar hoeveel groen is nodig in verhouding tot de bebouwde omgeving?
Met u willen wij spreken over de mogelijkheid van zoals wordt genoemd: 'pre-compensatie' of te wel eerst groen geven aan de wijk, voordat je neemt of invult met rode bebouwing.
Al eerder heeft D66 gepleit om Slobberoord te ontwikkelen als compensatie voor de aanleg van de HSL (passend binnen de Zwijndrecht-doctrine) . Ook hebben wij ons reeds uitgesproken om in het deelproject Onderdijkse Rijweg eerst het dijkpark, de milieu-en groenvoorziening te waarborgen voordat begonnen wordt met de stenen invulling.
Daar het college vele voorstellen heeft om te herontwikkelen en stenen te stapelen, stelt D66 voor het groenstructuurplan te vernieuwen en een discussie over pre-compensatie te voeren.

In december 2002 is het Milieubeleidsplan 2003-2006 nog door de raad van het voormalige Zwijndrecht vastgesteld. Hierin is (onder actiepunt ??? niet noemen) aangegeven dat er beleid geformuleerd wordt voor de afbouw van het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Dit beleidsplan wordt blijkbaar nu al niet meer nageleefd.(zojuist aantroffen is ons postvakje -wat aangetroffen ?)
Onlangs heeft de milieuwethouder verklaard dat de kans groot is, dat vanwege de kosten, ook in HJD gewerkt zal gaan worden met chemische onkruidbestrijdingsmiddelen.
Het beleid van de voormalige gemeente Heerjansdam inzake milieuvriendelijk onkruidbeheer, moet gecontinueerd worden en moet ook van toepassing worden verklaard voor heel de gemeente Zwijndrecht.

Ook vindt D66 het belangrijk dat deze collegeperiode niet slechts alleen een onderzoek naar de inrichting van het Develpark plaatsvindt, zoals opgemaakt kan worden uit het collegeprogram, maar dat er ook gestart zal worden met de uitvoering ervan.

Het gemeentelijke verkeersbeleid zich moet richten op een doelmatig verloop van verkeer en vervoer binnen de gemeente. Volgens D66 laat het zich leiden door drie criteria: Veiligheid, Leefbaarheid en Milieuvriendelijkheid.
D66 is van mening dat het vraagstuk van parkeerproblematieken in de wijk niet kan blijven liggen, maar al deze periode ingezet dient te worden.
Vanuit diezelfde overweging is volgens D66, de reconstructie Dorpsstraat-Zuid,noodzakelijk en zo snel mogelijk gewenst.
Dit kan volgens D66 bekostigd worden uit de voorgenomen investeringen riool buitengebied en verlichting HJD, aangezien hier onlangs in is geinvesteerd en geactualiseerd door HJD.

-OV-verbinding Vanwege de hoge kosten kan een openbaar vervoerverbinding Hjdam-Zwijndrecht niet worden gerealiseerd. D66 kan zich daarbij niet neerleggen want het kan niet zo zijn dat één wijk in een gemeente geen openbaar vervoer kent. Waarom geen buslijn Nederhoven/Lindeweg/Heerjansdam/Langeweg/station ? Waarom wel werken aan een dure HOV lijn. Een combinatie van keuze moet met Arriva mogelijk zijn.

Hoge kosten, geld gebrek. Wat te zeggen van de keuze voor Netwerk als afval inzamelaar, een NV waar geen BTW compensatie is te verkrijgen terwijl met de RAD als afvalinzamelaar jaarlijks € 274.600,-- is te verdienen door teruggave BTW. Dat kan bij de RAD omdat dit een gemeenschappelijke regeling is. Voorkom foute keuze's

Uitvoering projecten :
-Onderdijkse Rijweg(stado) - Het meest urgent is het in uitvoering nemen van het gebied Onderdijkse Rijweg. Herstructuring en opknappen van panden is een eerste vereisste, maar als de voorziening Stads-en Dorpsontwikkeling(stado) niet met geld wordt aangevuld, dan wordt het tot ver na 2006 niets.
-Noordoevers is een plan van ruime adem. Beginnen zonder uitzicht op daadwerkelijk vertrek van te saneren bedrijven en gronden moet worden uitgesloten.

Wij kiezen ervoor om wel het gemeentehuis te renoveren, maar om nieuwbouw dan pas te beginnen als het risicoprofiel is afgenomen en als tegemoetgekomen is aan een goede inpassing in de bestaande omgeving, met inachtneming van de monumentale waarde.
Voorlopig stelt D66 voor om voor de korte tot middellange termijn een stadskantoor te huren. In onze visie zou het 4e kantoorpand Westkeetshaven daarvoor in aanmerking komen, of om verdere ontwikkeling van de stadscentrumplannen niet onomkeerbaar te maken, het stadskantoor onder te brengen in het eventueel later tot multifunctioneel centrum om te vormen complex. Het is dan mogelijk toch verder te ontwikkelen, het project Walburg eveneens te temporiseren en verplaatsing van theater, bibliotheek, nieuwbouw gemeentehuis, nieuwbouw multifunctioneel centrum te bezien in de economische situatie van dat moment Volgens D66 is dit een manier om de risico's terug te dringen. Tevens biedt het de kans, het monumentale deel van het gemeentehuis tot zijn recht te laten komen in zijn omgeving (wat de cultuurbarbaren er ook van mogen zeggen!) en de openbare verblijfsruimte te herontwikkelen, waarin de Julianaschool als zichtlocatie wordt opgenomen.

Dienstverlening:
Burgers en ondernemers moeten centraler komen te staan in het handelen van veel ambtenaren. Voorbeelden zijn daarvan de openingstijden van de Gemeente werf en Burgerzaken, zeker in de maanden waarin er een piek is in de behoefte aan deze dienstverlening. Ongetwijfeld gaat het om meer dienstverlenende producten.D66 stelt voor om het aanbod van dit soort diensten zo snel mogelijk af te stemmen op de vraag en dit vanuit een efficientere organisatie vorm te geven, binnen de bestaande budgetten.

Met betrekking tot de formatie van Sociale Zaken worden nogal vergaande voorstellen gedaan in de VJN. Voor D66 is niet duidelijk of de afdeling naar behoren functioneert. Er is een landelijke benchmark voor sociale diensten. Presteert Zwijndrecht onder de maat of boven gemiddeld? Waar wordt de komende twee jaar op gerekend? Is uitbesteding op onderdelen mogelijk? Deze informatie is voor D66 belangrijk om de aanvraag voor meer mensen en middelen te kunnen beoordelen. Wij stellen de raad voor ook ten aanzien van deze dienstverlening de discussie te voeren over nut, noodzaak en efficiency.

-Schuldhulpverlening jeugd (en algemeen) kenmerk van deze tijd is de magie van het bezit, de ongekende ruimte van bankkrediet. Een toenemend aantal burgers komt daardoor in de financiele problemen. Schuldhulpverlening moet meer onder de aandacht worden gebracht.
De gemeente heeft hierbij een belangrijke taak. Ook bij huisuitzettingen mag de gemeente haar regierol niet wegdoen. We hebben hiertoe een motie in voorbereiding.
(p.s. kan volgende week maandag ingediend worden of in een volgende raadsvergadering)

-Rekenkamerrapport: Regie

De rekenkamer onderzoek in opdracht van de raad doelmatigheid en beheersbaarheid van gemeentelijke uitgaven. Zij adviseert en beveelt aan. Niet duidelijk is wat het college met deze aanbevelingen heeft gedaan en welke resultaten dit heeft opgeleverd.

Voor D66 is het belangrijk dat er geen dubbeling optreedt bij het opstellen van beleid:
(blz 11) 2e fase Spoorzone ontwikkeling in opdracht van Drechtsteden. Voorgesteld wordt om in onze begroting alvast €120.000,- uit te trekken (als structurele lasten), terwijl in de Drechtstedenbegroting 2004 €25.000,- staat begroot. Vervolgens blijkt dat (blz 18) de precieze lasten voor Zwijndrecht t.a.v.de HOV-D en de spoorzone nog niet bekend zijn, maar wordt al wel een bedrag opgenomen.Voor D66 is het onduidelijk hoe de verdeelsleutel zal zijn.
(blz 14) De visie op de Koninginneweg is als prioriteit benoemd in het ISV programma.
De geldstroom gaat via de Drechtsteden. Is het niet mogelijk om de €100.000,- benodigd voor deze visie te betalen via het Drechtstedenbudget, zoals ook bij de Karel Doormanlaan gebeurd is?
Voor D66 is het belangrijk, inzicht te verkrijgen in deze ontwikkelingen. We krijgen sterk de indruk dat de regio en Zwijndrecht functies dubbel uitvoeren. Niet alleen t.a.v. eerder genoemde punten, maar ook t.a.v. de Milieudienst, Wonen, VCP en sociaal beleid.
Er is inzicht nodig in de participatie van de gemeente in andere bestuursorganen waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en waarmee financiële belangen gemoeid zijn, vooral ten aanzien van de financiële posities en de risico's daarmee verband houdend.
D66 stelt voor deze in kaart te brengen en vervolgens de bedragen te laten corresponderen met onze begroting.

Slotzin:
Op vele punten zijn wij het niet met het college eens, maar u kunt wel onze steun verdienen en hopen daarbij de raad aan onze zijde te vinden.

(westkeetshaven en Volgerlanden risico's nog niet genoemd)